Reize door het Aapenland

In 1788 publiceert een zekere medisch doctor J.A. Schasz een satirisch reisverslag waarin hij zijn lezers meesleept op een onthutsende en hilarische vlucht naar het apenland. De apen van dienst, alle genummerd, leggen alle bekende menselijke ondeugden aan de dag. Vermoedelijk komt dat doordat ze verlangen mensen te worden. Maar hoe word je zoiets, mens? Daarover moet vergaderd worden! Na talloze sessies besluiten de apen tot een algeheel afhakken van hun staarten, een zelfverminking die Schasz met wrede humor beschrijft.
In de Reize door het Aapenland hekelt doctor Schasz het politieke opportunisme, de menselijke hypocrisie die van alle tijden is. Maar dat gebeurt met superieure spot, want onze zonderlinge doctor - achter wie de gestalte van Gerrit Paape schuil gaat - is zelf allerminst een zedenprediker. Als Swift en Voltaire is hij een wereldwijs observator van de aangeklede aap. Zijn satire is langdurig actueel. Dit kostelijke verhaal beidt geen stof voor gevoelige harten en geen troost voor geleden onrecht. De Reize door het Aapenland wil andermaal pijn doen, met wijs vermaak over de zotheden van de wereld.

'De reize is een nauwgezette waarneming van wat er gebeurt op elke plek waar meer dan twee politici samenkomen.'
(Gerrit Komrij)