Η κρύπτη

Στο πολυσέλιδο επίμετρο της μετάφρασης των ποιημάτων του Ιβάν Γκόλ από τα γαλλικά, ο Επαμεινώνδας Γονατάς σημειώνει τα εξής: «Ο ποιητής στην επίμονη προσπάθειά του να πραγματώσει την ολοκλήρωσή του και να καταλάβει τη θέση του στο σύμπαν, απέκτησε μια θαυμαστή δύναμη εξοικείωσης με τη φύση, καταργώντας τις αποστάσεις που τον χωρίζουν απ' αυτήν».

Αυτή η εξοικείωση με τη φύση είναι, δίχως άλλο, πασιφανής στη συλλογή του Ε.Χ. Γονατά Η Κρύπτη.

Το βιβλίο περιλαμβάνει δύο μέρη: τους κατεξοχήν αφορισμούς-ποιήματα και τα Αφηγήματα. Κι ενώ στα Αφηγήματα τα πάντα περιγράφονται αντιστρόφως λεπτομερειακά, η κλιμακωτή γενεαλογία του κόσμου επισυμβαίνει εντός της Κρύπτης. Εκεί, οι άνθρωποι φιλούν τα χέρια που κάποτε είχαν πάνω τους πληγές και τιμούν το άγγιγμα της πεταλούδας με το αντίστοιχο των χειλιών. Πλάσματα και στοιχεία της φύσης τολμούν να παρεμβαίνουν με τις πολλαπλές τους εκδοχές παντού προκειμένου να δικαιολογήσουν τον άλλο «τόπο».

Σ' αυτόν τον «τόπο» ο αναγνώστης εμβαπτίζεται στο όνομα της καθολικής παρουσίας πραγμάτων και πλασμάτων. Κι αφού κάθε τι μπορεί να είναι παρόν σε μιαν ανεστραμμένη παρέλαση, ο αναγνώστης θα αισθάνεται τα απόντα, κυρίως, να τον συνοδεύουν ηχηρά. Η επιλογή του ποιητή να μεταφέρει στον πεζό λόγο τις λέξεις του αποφαίνεται ακόμη πιο πειστική καθώς αυτά τα κρυπτικά κείμενα διαβάζονται και ως «ιερά».
[http://www.e-poema.eu/dokimio.php?id=135]