Το τιμωρό χέρι του λαού: Η δράση του ΕΛΑΣ και της ΟΠΛΑ στην κατεχόμενη πρωτεύουσα, 1942-1944

Τα δραματικά γεγονότα που σημάδεψαν την ταραγμένη κατοχική διετία 1943-1944 στην Αθήνα και τον Πειραιά μέσα από το πρίσμα της δράσης δύο βασικών ένοπλων αντιστασιακών οργανώσεων –του Εθνικού Λαϊκού Απελευθερωτικού Στρατού (ΕΛΑΣ) και της Οργάνωσης Περιφρούρησης Λαϊκού Αγώνα (ΟΠΛΑ)– τίθενται για πρώτη φορά κάτω από το μικροσκόπιο μιας συστηματικής ιστορικής έρευνας. Φιλοδοξώντας να αποτελέσει μια πρώτη καταγραφή των αιματηρών γεγονότων που σημάδεψαν αυτήν την τελευταία φάση της γερμανικής κατοχής στο χώρο της πρωτεύουσας, το βιβλίο θέτει κάποιους βασικούς προβληματισμούς που αφορούν την εξέλιξη της πολιτικής του ΕΑΜ/ΚΚΕ στην πρωτεύουσα από την ανασυγκρότηση των κομματικών οργανώσεων το καλοκαίρι του 1941 μέχρι την Απελευθέρωση.

Στην Αθήνα και τον Πειραιά, η αλματώδης ανάπτυξη του ΕΑΜ, βασισμένου σε ένα εκτεταμένο οργανωτικό δίκτυο, τροφοδοτούσε το αντικατοχικό αίσθημα του κόσμου, οδηγώντας τον σε πλήρη ρήξη με το κατοχικό καθεστώς. Η όξυνση της ναζιστικής τρομοκρατίας σε συνδυασμό με την πολιτική πόλωση που κορυφώθηκε την τελευταία φάση της Κατοχής (1943-1944) οδήγησε σε έναν αιματηρό κύκλο εκτελέσεων, ανοιχτών μαχών και δολοφονιών στο κέντρο και τις συνοικίες της πρωτεύουσας ανάμεσα στις ελληνόφωνες κατοχικές δυνάμεις (Χωροφυλακή, Ασφάλεια, Τάγματα Ευζώνων) και τους «αντάρτες πόλης» του ΕΛΑΣ και της ΟΠΛΑ που κλήθηκαν να περιφουρήσουν ανοιχτά τις εαμικές και κομματικές οργανώσεις, αναλαμβάνοντας παράλληλα «μυστικά» καθήκοντα πληροφοριών, κατασκοπείας και εξόντωσης στελεχών του κατοχικού μηχανισμού. Η λειτουργία και δράση αυτού του «σιδερένιου βραχίονα του κόμματος» αποτελεί μία από τις τελευταίες άγνωστες σελίδες της κατοχικής ιστορίας.